detaylı arama
Günün Başlıkları (76)(77)

Heykel yapımında kullanılan malzemeler


  1. 1.
    Kil, heykel gereçleri içinde en kolay bulunanı ve en yaygın olanıdır..Paleolitik Çağ'da insan ve hayvan figürlerinin fırınlanmadan yapımında kullanılmıştır.. Yapısal niteliklerinden ötürü nemliyken kolay modle edilebilen, kuruduğu zaman yontulabilen, suyla karıştırılıp sıvılaştırıldığında da kalıplara dökülebilen bir gereçtir..Fırınlandığındaysa sertleşerek dayanıklılık kazanır..Ürün, fırınlama derecesine göre değişime uğrar..Düşük ısıda gözenekli ve göreceli olarak yumuşak seramik (earthenware) elde edilir..Isı artırıldığında gözeneksiz, sert ve bir ölçüde camlaşmış sert seramiğe (stoneware) dönüşür..En yüksek ısıdaysa kil iyice camlaşarak saydamlaşır ve Porselen denen cilalı, düzgün yüzeyli ürün elde edilir..Düşük fırınlama yöntemiyle yapılan sarımsı ve kırmızımsı kil ürünlere de pişmiş toprak (terra cotta) denir.. Çin'de Tang ve Song hanedanları döneminde yapılan heykeller, Helenistik Dönem'in Tanagra heykelcikleri (Bergama Müz; İstanbul Arkeoloji Müz.), Etrüsk lahitleri (Giulio Villası, Roma; British Museum, Londra) ve Rönesans'ta Della Robbia'nın renkli boyanmış heykelleri, kilin çeşitli dönemlerdeki kullanımına örnektir..

    Taş, heykel sanatında bellibaşlı yontu gereçlerinin belki de en önemlisidir.. Jeolojik oluşumlarına göre püskürük (magmatik), tortul (sedimanter) ve başkalaşım (metamorfik) olarak üçe ayrılır..Granit ve Bazalt gibi sert türler püskürük taşlardır..Hitit ve Mısır uygarlıklarında, kimi kez dev boyutlarda işlenmiştir..Kalker, Oniks ve Traverten tortul taşlardır..Mermer ise başkalaşım türündendir..Özenli yontmaya elverişli olduğundan, perdah ve cilaya olanak tanıdığından, görece dayanıklılığından ve çeşitlerinin Akdeniz yöresinde çokça bulunmasından dolayı, tarih boyunca yaygın ve çok yönlü bir kullanımı olmuştur..
    Antik Çağ Ege Uygarlıkları ve Roma sanatında özellikle yaygındır..Kuzey İtalya'da, Piza yakınında çıkarılan Carrara mermeri bu yörede MÖ 3.yy'dan ., başlayarak kullanılmıştır..Rönesans'ta Michelangelo, yontacağı mermeri ocaklardan kendisi seçmiş, Yeni Klâsik dönemdeyse Canova, Carrara mermerini düzgün ve kaygan yüzeyinden ötürü çokça kullanmıştır..

    Ametist, Akik, neceftaşı (kristal kaya) gibi kuvars çeşitleriyle yeşim taşı gibi sert, yarı değerli taşlar ayrı bir grup oluşturur ve Kakma sanatıyla oymacılıkta olduğu gibi küçük heykel yapımında da kullanılır..Ametist ve yeşimden yapılan küçük heykellere Çin, Japon ve Hint sanatında, kristal kaya yontulara da Kolomb öncesi Orta Amerika uygarlıklarında rastlanmaktadır..

    Çeşitli türleri bulunan ahşap da, ilkçağlardan bu yana yontu sanatında önemli bir yer tutar..Yerine göre yontma ve ekleme olanakları sunan ve özellikleri bilinerek kullanıldığında zamana direnip dayanabilen bir gereçtir..Genellikle iç mekânlarda kullanılagelmiştir..Yalıtımlı kullanımlarına örnek olarak, bugün İstanbul'da Eski Şark Eserleri Müzesinde bulunan Mısır uygarlığından kalma bazı sandukalar gösterilebilir..Bu gerecin çıplak kullanımları açısından sayısız örnek içinde en dikkat çekici olanlarından biri, Şeyh-ül-Beled'dir (Louvre Müz., Paris)..Afrika'da, Okyanusya'da, Kuzey Amerika'da ve Japonya'da yaygın bir kullanımı vardır.. Avrupa'daysa özellikle ortaçağın Romanesk döneminde dinsel konularda pek çok örnek üretilmiştir..Barlach, Zadkine ve H. Moore, 20. yy'da ahşabı kullanan heykelcilerdendir..

    Metallerin içinde, bakır ve kalay karışımı olan tunç, kullanımı en yaygın gereçtir.. Heykel sanatının bu eski ve görkemli gerecinin kullanımı Anadolu'da MÖ 8000'lerin son çeyreğinde başlayıp evrimleşmiştir..MÖ 3000'lerdeyse tunç ve öteki metallerin, bu arada altın ve gümüşün de gerek döküm, gerek dövme teknikleriyle olağanüstü bir düzeyde işlendiği bilinmektedir.. MÖ 2900-2000 arasına tarihlenen Hatti alemleri (Anadolu Medeniyetleri Müz., Ankara) tunç heykelciklerin en tanınmış örneklerindendir..
    Yunan ve Roma sanatlarında, Uzakdoğu'da ve Kolomb öncesi Amerika'da yaygın olduğu bilinmektedir..Ancak bu örneklerin birçoğu yağma edilip eritildiğinden günümüze kalmamıştır..Demir'in heykelcilik alanına girmesi yenidir.. 20.yy'da metal levhaların da bu alanda kullanıldığı görülür..D.Smith, özellikle çelik levhalardan oluşan yapıtlar üretmiştir..

    Fildişi, sert ve işlenmesi güç bir gereçdir..Kabartma amacıyla levhalar halinde ya da tek parça yontmak için de bloklar halinde kesilebilir..Ayrıca kendi doğal formu korunarak yontulması olanaklıdır..Özelille Antik Çağ'da Ortadoğu, Uzakdoğu ve Akdeniz yöresinde kullanılmıştır..Roma uygarlığından başlayarak kesintisiz biçimde Bizans'ta ve ortaçağda da işlenmiştir..Genellikle kabartma örnekler üretilmiş ve üstleri değerli taşlar, metaller ve mine'yle bezenmiştir..Kitap kapakları, diptikler, altarlar, kutular ve haçlar yapılmıştır.. Barok dönemde özellikle Almanya'da zengin fildişi örnekleri üretilmiştir..Ayrıca Batı Afrika'daki Benin'de köklü bir fildişi işçiliği geleneği vardır..Fildişine yakın gereçler olan kemik ve boynuz da benzer amaçlarla kullanılmıştır..
    20. yy'da heykel gereçlerine yenileri eklenmiştir..Beton, agreganın çimentoyla karıştırılmasından elde edilir..20. yy'da bazı yapıtlarda taşın yerini almıştır..Sertliği, hava koşullarına dayanıklılığı ve maliyetinin düşük olmasından ötürü açık alanlara koyulan anıtsal yapıtlarda ve duvar kabartmalarında kullanılmaktadır..Cam elyafının polyesterle güçlendirilmesi sonucu sert, dayanıklı ve hafif bir kabuk ortaya çıkar..Bu çağdaş bir ürün olarak heykelcilik alanına da girmiştlr..Yüzeyinin çok düzgün olmamasından ötürü genellikle üstü renkli boyanır..

    Kâğıt hamurunun zamkla karıştırılmasıyla elde edilen papier-māché özellikle Uzakdoğu'da maske yapımında ve bezemelerde kullanılır..30. yy'da doğal ya da yapay birçok gerecin yanı sıra poliüretan, köpük, kumaş, neon tüpü gibi yeni gereçler de kullanılmıştır..Oldenburg yapıtlarında çoğu kez köpük, kumaş, pleksiglas kullanmış; Kienholz nesnelerden yararlanmış; Hurda Sanatı akımındaysa atık ve hurdalardan sanat yapıtları üretilmiştir..

    Bu yazı, doremifasollasi tarafından, 15 Mart Cuma 2013 saat 00:30'da yazıldı

    -
    doremifasollasi

Dolu Sözlük 2011

Dolu Sözlük içerisinde yer alan, Dolu Sözlük tarafından derlenen bilgiler tamamı ile doğru ve gerçektir.Tümünün akademik temeli ve meşru bir kaynağı vardır.t kullanıldığında kaynağın gösterilmesi zorunludur.Dolu Sözlük içerisindeki kullanıcıların yazdıkları ya da yazacakları yorumların,konuların gerçekliğini Dolu Sözlük garanti etmez,kullanıcılar Dolu Sözlük te eğlence amaçlı,çeşitli paylaşımlar ve yorumlar yapabilir bunlardan doğacak tüm hukuki durumlarda Dolu Sözlük sorumlu değildir.Kişiler kendi yazdıklarından sorumludurlar.Dolu Sözlük kanunlara saygılı fakat yasakçı zihniyete karşıdır.Daha fazla özgürlük naraları arasında daha fazla yasakçılık zihniyetine kesinlikle karşıdır.Dolu Sözlükteki içerik küçükler için zararlı da olabilir.Dolu sözlük 18 yaşından küçüklerin kayıt olamayacağı bir sayfadır.
MOBiL SiTE | KULLANIM ŞARTLARI | GİZLİLİK İLKELERİ | SIK SORULAN SORULAR | HAKKIMIZDA | KORKUSiTESi.COM | HANGiFiLM.NET